سوال:

السلام علیکم به زحمت کشان وعلمای دین ، الله سبحانه وتعالی شمارو در دین ودنیا اجر ومزد کامل دهد ، 🌹🌻
ببخشید بزرگواران غرض مزاحمت بنده اینکه بعضی از دوستانم میگند که ۱-قربانی اگه مذکر باشد بهتر از مؤنث، ۲-ویکی از دوستام میگه که قربانیه مؤنث اصلا قبول نمیشه، حالا بفرمایید که آیا حرف دوستانم صیحیح است یا خیر ؟؟

پاسخ:

۱- این یک اصل کلی نیست بلکه در بعضی شرایط بز از نربز و یا برعکس بهتر است.

۲- بله حیوان مؤنث قبول میشود.

دلایل:

الشَّاهُ أَفْضَلُ مِنْ سُبْعِ الْبَقَرَهِ إذَا اسْتَوَیَا فِی الْقِیمَهِ وَاللَّحْمِ، وَالْکَبْشُ أَفْضَلُ مِنْ النَّعْجَهِ إذَا اسْتَوَیَا فِیهِمَا، وَالْأُنْثَى مِنْ الْمَعْزِ أَفْضَلُ مِنْ التَّیْسِ إذَا اسْتَوَیَا قِیمَهً، وَالْأُنْثَى مِنْ الْإِبِلِ وَالْبَقَرِ أَفْضَلُ حَاوِیٌّ. وَفِی الْوَهْبَانِیَّهِ أَنَّ الْأُنْثَى أَفْضَلُ مِنْ الذَّکَرِ إذَا اسْتَوَیَا قِیمَهً، وَاَللَّهُ أَعْلَمُ. درالمختار.

(قَوْلُهُ وَالْأُنْثَى مِنْ الْمَعْزِ أَفْضَلُ) مُخَالِفٌ لِمَا فِی الْخَانِیَّهِ وَغَیْرِهَا. وَقَالَ ط: مَشَى ابْنُ وَهْبَانَ عَلَى أَنَّ الذَّکَرَ فِی الضَّأْنِ وَالْمَعْزِ أَفْضَلُ لَکِنَّهُ مُقَیَّدٌ بِمَا إذَا کَانَ مَوْجُوءًا، أَیْ مَرْضُوضَ الْأُنْثَیَیْنِ: أَیْ مَدْقُوقَهُمَا.
قَالَ الْعَلَّامَهُ عَبْدُ الْبَرِّ: وَمَفْهُومُهُ أَنَّهُ إذَا لَمْ یَکُنْ مَوْجُوءًا لَا یَکُونُ أَفْضَلَ (قَوْلُهُ وَفِی الْوَهْبَانِیَّهِ إلَخْ) تَقْیِیدٌ لِلْإِطْلَاقِ بِالِاسْتِوَاءِ أَیْ: أَنَّ الْأُنْثَى مِنْ الْإِبِلِ وَالْبَقَرِ أَفْضَلُ إذَا اسْتَوَیَا. قَالَ فِی التَّتَارْخَانِیَّه لِأَنَّ لَحْمَهَا أَطْیَبُ اهـ وَهُوَ الْمُوَافِقُ لِلْأَصْلِ الْمَارِّ
[ابن عابدین، الدر المختار وحاشیه ابن عابدین (رد المحتار)، ٣٢٢/۶]