سوال:

روستایی دارای قناتی است، فاصله قنات تا زمینهای روستای هم جوار حدودا صد متر می باشد، بفرمایید آیا مردم روستای هم جوار می توانند در زمینهای خود چاه عمیق حفر نمایند⁉️

جواب:

اگر حفر چاه موجب ضرر فاحش برای قنات نباشد اشکالی ندارد، در مورد تشخیص ضرر وعدم آن نظریه کارشناسان معتبر می باشد.

منبع:

قال فی شرح مجله الاحکام: الماده (۱۱۹۷) لایمنع احد من التصرف فی ملکه ما لم یکن فیه ضرر فاحش للغیر… المساله الثالثه: اذا حفر احد بئرا فی ارضه الملک وجذب ماء بئر جاره فلیس لجاره ان یمنعه من حفر بئره… ما لم یکن ضرر فاحش للغیرمن تصرف صاحب الملک فی ملکه. دررالحکام شرح مجله الاحکام اثرعلامه علی حیدرمتوفی…القواعد المتعلقه باحکام الاملاک،۳/۲۱۰-۲۱۱، ط:المکتبه الغربیه.
در قانون مدنی ماده ۱۳۸ آمده است: حریم چشمه وقنات از هر طرف در زمین رخوه (۵۰۰) گز و در زمین سخت (۲۵۰) گز است لیکن اگر مقادیر مذکوره در این ماده وماده قبل برای جلوگیری از ضرر کافی نباشد به اندازه ای که برای رفع ضرر کافی باشد به آن افزوده می شود. قانون مدنی، تدوین سمانه ابو الحسنی، آخرین اصلاحات و الحاقات،۲۹، ط: نشر قلم.
در مصوبات بیست و دومین نشست مجمع فقه اسلامی ایران آمده است: (الف) هر فرد در ملک شخصی خویش مجاز به حفر چاه است، مشروط بر اینکه موجب ضرر فاحش به دیگران نگردد. (ب) نظر کارشناسان متدین و متعهد سازمان آب در تشخیص ضرر فاحش شرعا معتبر می باشد.