سوال:

حکم استفاده، خرید و فروش قلیان ، سیگار، تریاک و ناس چیست و آیا برای مرد و زن فرق می‌کند یا خیر؟

پاسخ:

الف – با توجه به تحقیقات پزشکی استفاده از این گونه مخدرات زیان‌های فردی و اجتماعی را به دنبال داشته و عامل به‌وجود آمدن بسیاری از بیماری‌ها از قبیل: بروز سرطان مخاط، تأثیر سوء بر روی سیستم اعصاب، ایجاد عوارض کلیوی، آلودگی محیط زیست، ایذاء رسانی به دیگران، بی‌توجهی به آداب اسلامی و اجتماعی، اسراف و اتلاف مال و سرمایه و غیره می‌شود و هم‌چنین طبق بخش‌نامه‌ی بهداشت جهانی درسال (۱۹۷۵:م ) تعداد کسانی که بر اثر دود و دخانیات می‌میرند، به مراتب بیش‌تر از افرادی است که در اثر وبا، سل، مرض‌های آبله‌ای، تب حصبه وتیفوس جان می‌دهند؛ لذا طبق قاعده «کل شیئ ثبت ضرره ثبت تحریمه» و حدیث«لا ضرر و لا ضرار فی الاسلام » استفاده‌ی از آن درست نیست.
علامه بدرالدین عینی علت حرمت اشیاء را چهار چیز بیان نموده‌اند:
۱- ضرر برای صحت و سلامتی ۲- تخدیر عقل۳- بدبویی۴- اسراف .
ب – احکام شریعت برای زن ومرد به صورت مساوی وارد شده‌اند، مگر در مواردی که برخی احکام از ویژگی‌های یک جنس باشد.
ج – چون استفاده مواد مخدر حرام است، خرید و فروش آن‌ها نیز حرام است؛ زیرا قاعده‌ی فقهی است که: کل ما یؤدی الی الحرام حرام؛ «هر آن چه منجز به حرام شود، حرام است.»
د: امّا استفاده سیگار، قلیان، ناس و تنباکو طبق فتوای علما مکروه است.
علامه مفتی کفایت‌الله می‌نویسد: «نعم یکره شرب الدخان لرائحه الکریهه .»

منبع:

– شرح سنن ابن ماجه: ۱/۱۶۹/ رقم الحدیث: ۲۳۴۰٫)