۞ خداوند متعال می فرماید:
دوشنبه, ۲۰ بهمن , ۱۴۰۴ برابر با 22 شعبان 1447 - Monday, 9 February , 2026
سوال:
شخصی از تهران به طور سفارش مال طلبکرده اگر این مال در راه به عناوینی ناپدید شد آیا ضمان بربائع است یا مشتری؟ودر صورتیکه مرسل یعنی: بائعشرط عدم ضمان رابزند حکمشچیست؟
پاسخ:
این عقد بین طرفین (سفارش دهنده یا مشتری،و فروشندهیا مرسل) منعقدشدهاست.
قال الزحیلی فیکتابه: الفقه الاسلامی و ادلٌته:
«أن مجلس التعاقد بین حاضرین: هو محل صدور الایجاب، و مجلس التعاقد بین غائبین هو محل وصول الکتاب او تبلیغ الرساله، أو المحادثه الهاتفیه….».(الفقه الاسلامی و ادلٌته:۴/۱۰۹)
اماچون بنابر دستور العملقانونیو حقوقیمروج در دادگاههایحقوقی و عرف مروجبین تجار، وبا توجه به نصوص فقهی علما و ائمه، تا زمانیکهکالای فروخته شده به مشتری تسلیم نشود موجب ضمان نیست. و در این مسئله مبیع وکالای فروخته شده به مشتری (سفارش دهنده) تحویل نشده، و قبل از تحویلگرفتن در بین راه هلاک شده یا مفقودگردیده است، از مالکیت بائعو فروشنده خارج نشده است، لذابر مشتری قیمتآنها لازم نیست.
و فی الدر المختار:
«أو کان بعیداً(المبیع) لم یصر قابضاً والناس عنه غافلون، فإنهم یشترون قریه ویقرون بالتسلیم والقبض، وهو لا یصح به القبض على الصَّحیح ».
وفی الرد: «(قوله: (وهو لا یصحُّ به القبض) أی الإقرار المذکور ولا یتحقق به القبض، وقید بالقبض لأنَّ العقدَ فی ذاته صحیح، غیر أنه لا یجب على المشتری دفع الثمن لعدم القبض (قوله:اوکانبعیداً)ای و ان قال خلیت الخ…کما مرٌ و المراد بالبعید ما لا یقدر علی قبضه بلاکلفه ویختلف باختلاف المبیع»).(رد المحتار:۴/۴۸)
«أشتری وعاء لبن خاثر فی السوق فأمر البائع بنقله الیمنزله فسقط فی الطریق فعلی البائع ان لم یقبضه المشتری… قال للبائع: زنه له و ابعثه مع غلامک أو غلامی ففعل و انکسر الوعاء فی الطریق فالتلف من البائع».(رد المحتار:۴/۴۹ط کویته)
و شرطیکه فروشنده مبنی بر برائت ذمّه، عنوانکرده است منافی عقد بیع میباشد اعتباری ندارد. زیرا تسلیم مبیع بر عهده او است.
تمامی مطالب این سایت متعلق به دارالافتاء مرکزی اهل سنت می باشد و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.
طراحی سایت : کلکسیون طراحی