ادای نماز های قضایی بعد از نماز عصر تا قبل از زردی خورشید جایز است
سوال:
از دیر زمان چندین نماز از شخصی فوت شده، حال آیا میتواند بعد از نماز عصر قضائی بجای آورد یا خیر؟
پاسخ:
بله میتواند بعد از عصر تا زمانی که رنگ خورشید تغیر نکـرده است، فوائت را قضاء بیاورد، فقط نوافل را نمیتواند بخواند.
و فی الدر:
« ( لَا ) یُکْرَهُ ( قَضَاءُ فَائِتَهٍ وَ ) لَوْ وِتْرًا أَوْ ( سَجْدَهَ تِلَاوَهٍ وَصَلَاهَ جِنَازَهٍ وَکَذَا ) الْحُکْمُ مِنْ کَرَاهَهِ نَفْلٍ وَوَاجِبٍ لِغَیْرِهِ لَا فَرْضٍ وَوَاجِبٍ لِعَیْنِهِ ( بَعْدَ طُلُوعِ فَجْرٍ سِوَى سُنَّتِهِ ) لِشَغْلِ الْوَقْتِ بِهِ ».
و فی الرد:
« ( قَوْلُهُ : لِشَغْلِ الْوَقْتِ بِهِ ) أَیْ بِالْفَجْرِ أَیْ بِصَلَاتِهِ ، فَفِی الْعِبَارَهِ اسْتِخْدَامٌ ط أَیْ لِأَنَّ الْمُرَادَ بِالْفَجْرِ الزَّمَنُ لَا الصَّلَاهُ ، ثُمَّ هَذَا عِلَّهٌ لِقَوْلِهِ وَکُرِهَ .وَفِیهِ جَوَابٌ عَمَّا أُورِدَ مِنْ أَنَّ قَوْلَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ ” { لَا صَلَاهَ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ ، وَلَا صَلَاهَ بَعْدَ الْفَجْرِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ } ” رَوَاهُ الشَّیْخَانِ یَعُمُّ النَّفَلَ وَغَیْرَهُ : وَجَوَابُهُ أَنَّ النَّهْیَ هُنَا لَا لِنُقْصَانٍ فِی الْوَقْتِ بَلْ لِیَصِیرَ الْوَقْتُ کَالْمَشْغُولِ بِالْفَرْضِ فَلَمْ یَجُزْ النَّفَلُ ، وَلَا مَا أُلْحِقَ بِهِ مِمَّا ثَبَتَ وُجُوبُهُ بِعَارِضٍ بَعْدَ مَا کَانَ نَفْلًا دُونَ الْفَرَائِضِ .وَمَا فِی مَعْنَاهَا ، بِخِلَافِ النَّهْیِ عَنْ الْأَوْقَاتِ الثَّلَاثَهِ فَإِنَّهُ لِمَعْنًى فِی الْوَقْتِ وَهُوَ کَوْنُهُ مَنْسُوبًا لِلشَّیْطَانِ فَیُؤَثِّرُ فِی الْفَرَائِضِ وَالنَّوَافِلِ ، وَتَمَامُهُ فِی شُرُوعِ الْهِدَایَهِ». (رد المحتار: ۱/۲۷۶ ط کویته و اللفظ له. الهدایه: ۱/۴۲ ط بیروت. الهندیه: ۱/۵۳. الفقه الاسلامی: ۲/۱۴۴)