عمومی شماره استفتاء: #695 ۱۸ خرداد ۱۴۰۰

دادن سودبانک به عنوان عوارض و مالیات به دولت جایز نیست

پرسش مطرح‌شده:
سؤال‌:  آیا  گرفتن  بهـره  از  سیستمهای  دولتی  و  بانکی  و  پرداخت  آن  به  خود  دولت  مانند  هزینه‌های  مالیات  و  عوارض  و….صحیح  می‌باشد  یا  خیر؟ یعنی‌:  شخصی  سود  و  بهره  پول  خود  را  از  بانک  بگیرد  و  بدون  ایـنکه  در  زندگی  خصوصی  خود  استفاده  کند  آن  را  از  طریق  مالیات  و  عوارض‌….به  خـود  دولت  بپردازد  آیا  […]
پاسخ دارالافتاء مرکزی اهل سنت:

سؤال‌:  آیا  گرفتن  بهـره  از  سیستمهای  دولتی  و  بانکی  و  پرداخت  آن  به  خود  دولت  مانند  هزینه‌های  مالیات  و  عوارض  و….صحیح  می‌باشد  یا  خیر؟

یعنی‌:  شخصی  سود  و  بهره  پول  خود  را  از  بانک  بگیرد  و  بدون  ایـنکه  در  زندگی  خصوصی  خود  استفاده  کند  آن  را  از  طریق  مالیات  و  عوارض‌….به  خـود  دولت  بپردازد  آیا  صحیح  است  یا  خیر؟

 

جواب:

خیر،  جایز  نمی‌باشد  زیراکه  بهره  بانکی  باید  بر  فقراء  و  مساکین  به  نیت  و  قصد  سقوط  از  ذمه  صدقه‌ کرده  شود  و  آنچه  در  استفتاء  نوشته  فایده‌اش  به  صاحب  مال  بر  می‌گـردد  نه  به  فقراء  و  مساکین.

و  فــی  قــواعــد  الفــقه  للشــیخ  عـمیم  الاحسـان  المـجددی  تـحت  قاعده ۲۹۳:      «‌قال  محمدرحمه الله  :  مـا  حـصل  بسـبب  خـبیث  فـالسبیل  رده‌»‌.(السیر:۳/۳)

و فی  الرد:

«‌اذا  عرفوهم  و  الا  تصدقوا  بها  لان  سبیل  الکسب  الخبیث  التصدق اذا  تعذر  الرد  علی  صاحبها»‌.(رد المحتار:۵/۲۷۳ ط کویته)

قال  العلامه الشیخ  محمد  تقی  العثمانی  حفظه  الله‌:

«‌نؤکد أن  الفائده  هی  عین  الربا….و  امـا  تـخصیص  نـصف  هـذه  المبالغ  للاحـتیاطی  الخـاص‌،  فـلا  نـری أن  یـجـوز  شـرعاً‌،  و  ذلک  لان  الاحتیاطی  الخاص  یعتبر  من  جمله  مملوکات  البنک  و ربما  ینتفع  به  عند  ط‌واری‌ انخفاض  اسعار  الأرصده  و  قد  ذکرنا  أن  الانتفاع  بالفوائد  المصرفیه  لایجوز  فی  الشریعه  بحال‌،  فینبغی  أن  یجعل  البنک  جمیع  المبالغ المتحصله  من  فوائد  البنوک  الاجنبیه  لاغراض  المعونه  الخاصه‌»‌.(بحوث فی قضایا فقهیه معاصره:ص ۲۲۰)

دبیرخانه مجمع فقهی علمای سراوان بزرگ (دارالافتاء مرکزی)