۞ خداوند متعال می فرماید:
دوشنبه, ۲۰ بهمن , ۱۴۰۴ برابر با 22 شعبان 1447 - Monday, 9 February , 2026
سوال:
با کمال احترام طلب فتوا می شود از علمای کرام و مفتیان عظام مبنی بر اینکه:
۱٫سن قانونی و شرعی حق حضانت دختران و پسران بعد از طلاق زوجین، از دیدگاه فقه احناف تا چند سالگی می باشد؟
۲٫حدود اختیارات دختران و پسران در صورتی که پدر و مادر از همدیگر جدا شده اند در چه حد می باشد؟
پاسخ:
۱٫حق نگهداری پسران تا سن هفت سالگی و دختران تا سن بلوغ از آن مادر مـیباشد و در صورت نبودن مادر و یا ازدواج مادر با شخص اجنبی حق مادر ساقط و به مـادر بزرگ (مادر مادر) تعلق میگیرد و در صورت نبودن مادر بزرگ مادری حق نگهداری به مادر بزرگ پدری بچههـا تعلق میگیرد.
چنانکه علامه شامی میفرماید: «و الحاضنه احق به ای بالغلام حتی یستغنی عن النـساء و قدر بسبع و به یفتی».(رد المحتار:۶۹۵/۲ط کویته) و در جایی دیگر میفرماید: «بلغت الجاریه مبلغ النسـاء ضمها الاب و الغلام اذا عقل و استغنی«.(رد المحتار:۶۹۶/۲ط کویته) و فی الهندیه: « احق الناس بحضانه الصغیر حال قیام النکـاح او بعد الفرقه، الام الا ان تکون مرتده او فاجره غیر مأمونه کذا الکافی«.(الهندیه:۱/۵۴۱)
۲٫ اگر مراد سایل از حدود اختیارات فرزندان بعد از اتمام حق حضانت می باشد در پاسخ باید گفت که: پس از گذشتن هفت سال بـرای پسران و بالغه شدن دختران، اگر مادر از تحویل دادن آنها به پدر انکار نماید بالاجبار از مادر گرفته و تحویل پدر داده میشوند و مادر حق ندارد از تحویل دادن فرزندان به پدر آنها اباء کند و همچنین اگر خـود فرزندان بخواهند پیش مادرشان بمانند این اختیار و حق را ندارند.
کما فی الشامیه: «و لا خیار للولد عندنا مطلقاً ذکراً کان او انثی».(رد المحتار:۲/۶۴۱و ۲/۶۹۶ط کویته) قال فی الهندیه: «و بعد ما استغنی الغلام و بلغت الجاریه فالعصبه أولی».(الهندیه:۱/۵۴۲)
نکته: در صورتهای ذیـل حق حضانت از مادر ساقط میگردد.
والله تعالی اعلم و علمه اتم
نوشته: مولوی محمد اسلام نصرتی
دارالافتاء و الارشاد مدرسه علوم دینی اشاعت التوحید سراوان
تمامی مطالب این سایت متعلق به دارالافتاء مرکزی اهل سنت می باشد و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.
طراحی سایت : کلکسیون طراحی